Blog

Actief schrijven voor web of print

Wie weleens een schrijfcursus heeft gevolgd, kent de term actief schrijven vast wel. Voor copywriters is het de normaalste zaak van de wereld. Sterker nog, het is het geheim van een lekker lopende tekst. Ook de gewone sterveling die weleens wil schrijven voor het internet kan er voordeel mee behalen.

In deze blogpost lees je alles over actief schrijven: de definitie, voorbeelden en tips om het zelf toe te passen.

Wat is actief schrijven?

Bij actief schrijven, schrijf je zinnen met zo weinig mogelijk hulpwerkwoorden. Dit zorgt voor korte, ‘actieve’ zinnen. Hieronder zie je eerst een lijst van veel voorkomende hulpwerkwoorden, en vervolgens een aantal voorbeelden van actieve zinnen en passieve zinnen. Zo zie je snel het verschil tussen de actieve en passieve vorm.

Wat zijn hulpwerkwoorden?

Hulpwerkwoorden zijn woorden zoals:
  • zijn
  • hebben
  • worden
  • kunnen
  • zullen
  • proberen
Zoals gezegd zorgen dit soort woorden er dus voor dat er passieve zinnen ontstaan. Ment noemt dit ook soms de ‘lijdende vorm’. De reden daarvan is dat het onderwerp vaak niet actief is, maar iets ondergaat. In de alinea lees je een aantal voorbeelden die dit goed duidelijk maken.

Voorbeelden van actief schrijven

Om een goed beeld te geven wat wat actief schrijven precies inhoudt, staat hieronder steeds een passieve zin en daarna diezelfde zin in de actieve variant.

Voorbeeld 1

Passieve zin:
Je kunt bij ons verschillende VR games spelen.
Actieve zin:
Je speelt verschillende soorten spellen tijdens je VR experience.
In dit voorbeeld zie je snel wat het hulpwerkwoord is, namelijk ‘kunnen’. Veel bedrijven schrijven hun teksten altijd op de passieve manier. Het hoofdwerkwoord is ‘spelen’, maar het hulpwerkwoord eist de aandacht op.
Actieve zin

De tekst over VR experiences is geschreven in de actieve vorm

Voorbeeld 2

Passieve zin:
Alle bezoekers van het Pita Event 2018 hebben een goodiebag van ons gekregen. 
Actieve zin:
Alle bezoekers van het Pita Event 2018 kregen een goodiebag van ons.
In deze zin zie je dat het hulpwerkwoord zorgt voor het verschil tussen een zin in de verleden tijd en een zin in de voltooid tegenwoordige tijd.

Voorbeeld 3

Passieve zin:
De klanten kunnen door de winkelmedewerkers geholpen worden. 
Actieve zin:
De winkelmedewerkers helpen de klanten.
In bovenstaand staan zelfs twee hulpwerkwoorden: kunnen en worden. Dit maakt de zin onnodig lang en ‘wollig’. In veel gevallen verandert er weinig aan de betekenis van de zin, als je deze hulpwerkwoorden weghaalt.

Waarom is actief schrijven eigenlijk een goed idee?

Een van de redenen dat actieve zinnen mooier zijn dan passieve zinnen, is dat het onderwerp van de zin in de actieve vorm vooraan staat. De zin begint dan met het onderwerp van de zin. In het laatste van de drie voorbeeldzinnen is dat ‘de winkelmedewerkers’.
Is de passieve zin altijd fout?
Zeker niet! In sommige situaties is het heel handig en slim om de passieve zin te gebruiken. Bekijk bijvoorbeeld onderstaand voorbeeld:
Passieve zin:
Eva is gek op mediterraans eten. Daarom heb ik een kookboek van Yotam Ottolenghi gekocht voor haar verjaardag.
Actieve zin:
Eva is gek op mediterraans eten. Daarom kocht ik een kookboek van Yotam Ottolenghi voor haar verjaardag.
In bovenstaande zin, is de passieve vorm niet per se fout. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het afwisselen van de passieve en actieve vorm zorgt voor een beter ‘ritme’ in de zin. Het leest wat lekkerder, zeg maar.
Ook is het soms goed om de passieve vorm te gebruiken om aan te tonen dat iemand iets ondergaat. Bijvoorbeeld:
De verdwaalde jongen werd goed opgevangen door zijn tante. Zijn haar werd gewassen, er werd een groot bord kruidige spaghetti voor hem gemaakt en hij kreeg nieuwe kleren.
In bovenstaand voorbeeld is het onbelangrijk wie het haar van de jongen knipt, of wie het bord pasta voor hem maakt. Daarom is de passieve vorm in dit voorbeeld niet ‘slecht’.

Zelf aan de slag

Snap je het al een beetje?
Om je te helpen het goed te doorgronden, volgt hier een simpele oefening.
Maak van de volgende passieve zinnen een actieve zin:
  1. Passief: We hebben al veel verschillende bedrijfsuitjes verzorgd voor verschillende organisaties.
    Actief: …
  2. Passief: Ook uw personeelsfeest kunnen we voor u tot een groot succes maken.
    Actief: …
  3. Passief: Er zal voor alle aanwezigen een gratis consumptie zijn.
    Actief:
Zoals je merkt wanneer je deze oefeningen doet, is het niet bij iedere passieve zin even eenvoudig om er een actieve zin van te maken. Soms moet je een beetje creatief zijn. Ik zou de bovenstaande ‘oefenzinnen’ als volgt in de actieve vorm zetten:
  1. We verzorgden in de afgelopen 10 jaar al veel bedrijfsuitjes voor verschillende organisaties. 
  2. Ook uw personeelsfeest maken we graag tot een groot succes!
  3. Alle aanwezigen krijgen een gratis consumptie.
In zin 2 van dit lijstje, zie je dat de actieve zin veel overtuigende klinkt dan de passieve vorm van dezelfde zin. Het woord ‘kunnen’ is erg vrijblijvend. Zelf vermijd ik dat woord dan ook zoveel mogelijk.

Overige tips voor actief schrijven

Je hebt nu geleerd wat ‘actief schrijven’ betekent in de letterlijke zin. Er bestaat echter ook een andere definitie van actief schrijven. Daarbij gaat het er niet specifiek om hoe je de zinnen opbouwt en of je hulpwerkwoorden gebruikt, maar gewoon over een fijne, vlot leesbare tekst schrijven. Om je daar bij te helpen, heb ik hier nog wat tips voor je:
  • Gebruik het liefst korte zinnen. Merk je dat een zin heel lang wordt, knip die dan door midden en maak er 2 zinnen van.
  • Wissel af. Schrijf dus niet steeds dezelfde woorden, maar ook soms synoniemen. (Dit is ook goed voor SEO!)
  • Probeer een tekst interessanter te maken door voorbeelden en metaforen te gebruiken.
  • Wees zo concreet mogelijk. Gebruik cijfers en data om zaken helder te omschrijven.
  • Schrijf volgens een logische structuur. Een goed voorbeeld is de ‘inverted pyramid’ structuur zoals beschreven in dit artikel op Moz.

 

actief schrijven

Een eigen stijl ontwikkelen

Je persoonlijke voorkeur speelt natuurlijk ook een rol bij schrijven. Taal bevat regels, maar die regels zijn er om overtreden te worden. Kijk maar eens naar gedichten. Dichters kiezen er vaak bewust voor om bepaalde stijlregels te overtreden om daarmee maximaal effect te bereiken.
Gedichten volgen vaak geen stijl regels
De Vlaamse dichter Pat Donnez begint in dit gedicht iedere zin met ‘de’. In een gewone tekst zou dit als repetitief en saai worden gezien, maar in het gedicht komt het juist heel goed over.
Door zelf bewust keuzes te maken over woord- en taalgebruik, kun je je eigen stijl ontwikkelen. Dat kan een persoonlijke stijl zijn, of de tone of voice van een merk of bedrijf. Herkenbaarheid is daarbij, zeker voor grote merken, heel belangrijk.

Conclusie

Dat waren de tips en adviezen over actief schrijven! Hopelijk heb je hier iets aan en kun je snel aan de slag met content voor je website, webshop of blog. Wil je wat meer hulp hebben bij het schrijven? Neem dan contact op. Een van onze specialisten helpt je graag bij contentcreatie en copywriting.

Samen de hoogste conversiestijging behalen?